Bedankt.
Uitstekend, Zaren.
Dat zullen m'n vrienden zijn.
Hallo, kinderen.
Is kinderarbeid niet verboden op Orban, Daniël?
Dit zijn Urrone.
Ze zijn in de leer bij de volwassenen. Je ziet ze overal.
Zo gaat het hier. Moet je dit zien.
Chalchiutlicue, de watergodin van de Azteken.
Er is hier zo veel. Wie weet wat we nog ontdekken.
Als Hammond tenminste akkoord gaat. - Ja.
Kolonel O'Neill, u bent erg stipt.
Merrin en ik doen graag mee aan dit uitwisselingsproject.
Majoor Carter staat ook te trappelen.
Dat geldt ook voor Teal'c.
Ik zal m'n kennis over de Goa'ulds met u delen.
Teal'c trappelt van binnen.
Zullen we dan maar gaan?
We zouden toch een van jullie naqahdah-reactors meenemen, Kalan?
Dat is dit apparaat. - Dat dingetje?
Veel plezier, Daniël.
Maar dat zal wel lukken.
Teal'c, je maakt vast weer massa's vrienden.
Naar de aarde, mensen.
Het is een bijzondere cultuur.
Ze hebben in decennia bereikt waar mensen een eeuw over deden.
Het lijken me goede bondgenoten.
Ze zijn niet zo ontwikkeld als de Goa'ulds, maar over een paar jaar...
Ik weet zeker dat deze uitwisseling ons beiden wat oplevert.
Merrin wil u graag deze naqahdah-reactor overhandigen.
U kunt de reactor gedurende de uitwisseling bestuderen.
Ik leid u graag rond.
De uitwisseling heeft plaatsgevonden.
We gaan terug. - U bent er net.
U kunt niet weg. Iemand moet me leren hoe dit ding werkt.
Wat bedoelt u daarmee?
Leren?
Uitleggen hoe de reactor werkt. Waar ie van gemaakt is.
Die kennis heb ik niet.
Ik zal het u leren.
Majoor Carter zal je het laboratorium laten zien.
Na de ziekenboeg.
Niets om bang voor te zijn.
U controleert nieuwkomers op ziektes. Geen probleem.
Ik heb begrepen dat je veel van reactors weet.
Dat klopt.
Hoe oud ben je? - Elf.
Hoe oud bent u?
Jij weet dus veel van reactors.
Dit is mijn zoon Tomin. Hij is ook Urrone.
Vertel hem alsjeblieft over de Goa'ulds, Teal'c.
Erg genereus dat u uw kennis wilt delen.
Weet u waar Zaren is gebleven?
Zaren is er niet meer.
Het was tijd voor haar Averium. - Is dat een soort afstuderen?
Zo kun je het noemen.
U wilde de stad zien, Dr. Jackson.
De piramide is overdag 't beste te zien.
U hebt gelijk.
U blijft bij Tomin.
Wat doe je? - Ik kijk naar uw fysieke kenmerken.
Volgens Dr. Jackson was u een krijger.
Dat klopt.
Ik begrijp nu waarom de Goa'ulds zo gevreesd worden.
Dat doet een beetje pijn, hé?
Je bent erg dapper.
Hoe is het met onze raketgeleerde?
We zijn bijna klaar, kolonel.
Ik ben geen raketgeleerde. - De kolonel bedoelt dat je slim bent.
Is dat ongebruikelijk?
Nee, er zijn hier heel veel slimme mensen.
Maar die zijn niet zo jong.
Bent u dan niet altijd slim geweest?
Daarvoor hebben we lang op school gezeten.
Wat betekent dat?
Op school leer je dingen.
Een leraar geeft je informatie en je volgt allerlei vakken.
Bent u zo wetenschapper geworden?
Bent u geen wetenschapper? - Nee.
Bent u niet zo slim als majoor Carter en Dr. Fraiser?
Dat hangt ervan af.
Oké, ik ben niet zo slim.
Maar terwijl zij op school zaten, deed ik andere dingen,
zoals pret maken.
Je weet toch wel wat pret is, hé?
Oké, pret is...
... iets waar je blij van wordt.
Zoals muziek en spelletjes.
Alles wat je doet als je niet voor raketgeleerde studeert.
Ik ga de majoor de reactor uitleggen.
Dat lijkt me dolle pret.
Zoals je wilt. Veel plezier. - Kom, Merrin. Ik breng je naar 't lab.
Maar als rechterhand van hun leider hebt u gastheren gevonden voor de Goa'ulds.
Ik heb gezworen tegen de Goa'ulds te vechten en mijn volk te bevrijden.
Als ik de symbiont laat implanteren, maak ik m'n vijanden onsterfelijk.
En als u geen gastheer vindt?
Dan gaat ie dood.
Als de Goa'uld sterft, gaat u dan ook dood?
Dat zou jammer zijn.
De constructie van de piramide bevestigt het.
Wat bedoelt u? - Teotihuacan.
Een oude stad in Zuid-Amerika die Rome overtrof.
Dat zegt u niets, maar het is van grote betekenis.
We waren toch Azteken? - Dit volk is nog ouder.
Deze tekeningen vertellen een verhaal.
Ze kunnen ons vertellen hoe jullie op Orban zijn beland.
Leg dit aan Tomin uit.
Het ging Teotihuacan voor de wind tot er in 750 voor Christus iets misging.
Jullie zijn de nazaten van die beschaving.
Hebben de Goa'ulds de Teotihuacans vernietigd?
De carasev is de convertor, hé?
Het verwarmingselement.
Hebben we het daar al over gehad?
Toen ik de fodinaire beschreef.
Zo moeilijk kan het toch niet zijn.
Ik begin opnieuw. - Nee, we doen het anders.
Als we alle onderdelen nu eens stuk voor stuk bekijken.
Eerst de behuizing. Waar is die van gemaakt?
De fodinaire zit vast aan... - Dat komt zo, Merrin.
Ik wil nu weten waar de behuizing van gemaakt is.
Om straling tegen te houden moet die van lood zijn.
Zie je wel. Dit gaat goed.
En de afmetingen zijn ongeveer...
Majoor?
Ik zou Merrin nog eens willen onderzoeken.
Gewoon wat extra onderzoekjes.
In haar bloed zitten sporen van silicium, trinium en nog iets.
Een stof die niet op aarde voorkomt.
Zelfs ik weet dat dat niet goed is.
Ik heb de oorzaak gevonden.
Wat is dat?
Een nanite. - Heeft ze die in haar bloed?
Dat verklaarde haar hoge hersenactiviteit niet.
Daarom heb ik een MRI-scan gedaan. Let op.
Het zijn er miljoenen.
Ze hebben haar hersenen ermee overspoeld.
De basis is gealarmeerd.
Neem bloedmonsters. Kijk of de naniten zich verspreid hebben.
Ze zijn ongevaarlijk.
We kennen die dingen. Ze zijn allesbehalve ongevaarlijk.
De Goa'ulds hebben ooit eens zoiets op een beschaving losgelaten
om de veroudering te versnellen.
Daar heeft de kolonel flink onder geleden.
De naniten zijn 49 jaar geleden op Orban ontwikkeld.
We verzamelen er kennis mee.
Zien de hersenen van Orbaniërs er allemaal zo uit?
Na elk Averium krijgen alle burgers er een.
Kinderen krijgen er miljoenen,
omdat die in een korte tijd heel veel moeten leren.
Voordat het zenuwstelsel af is.
Ze dienen dus als extra synapsen?
Dat is alles. Ze maken ons niet ouder en zitten vast in de hersenen.
Er zat er een in je bloed.
Een defecte nanite koppelt zich los
en verdwijnt in 't bloed.
Ze zijn inactief en ongevaarlijk.
Sorry voor de paniek. Ik snap het als u me terug wilt sturen.
Ik denk niet dat dat nodig is. Wat vindt u, generaal?
Als u het veilig vindt, kunt u doorgaan.
Maar ik wil die bloedmonsters.
Vader?
Ik wil nu meteen het Averium doen.
Je bent nog geen twaalf.
Ik maak me zorgen over de Goa'ulds.
Als ze ons vinden, vernietigen ze ons.
Ik moet m'n defensiestudies benutten,
zodat Orban zich kan voorbereiden.
Ik waarschuw de ouderen.
Je hebt goed geleerd. Ik ben trots op je.
Studeert u ook plantkunde?
Nee, die staat er voor de sier.
Dat lijkt niet op de kern van een naqahdah-reactor.
Ik moest improviseren omdat we maar weinig naqahdah hebben.
Kun je er een voor me tekenen?
Wat? - Teken 's een reactorkern.
Laat 's zien hoe die eruitziet.
Ik kan niet tekenen.
Hoezo niet? Iedereen kan tekenen.
Dat wordt niet van me verwacht. Dat heb ik nooit hoeven doen.
Het is vrij eenvoudig.
Kijk maar.
Zie je wel.
Wat is dat? - Dat ben ik.
Ik weet dat het niet lijkt, maar het is ook maar een globale voorstelling.
Dat is het enige dat ik wil. Een globale tekening van de kern.
Goed dan.
Maar dit blaadje is te klein.
Wat dacht je hiervan? - Prima.
Kel mel, Dr. Jackson.
Dit bewijst dat de Goa'ulds hier een paar eeuwen terug geweest zijn.
Waarom zijn ze vertrokken?
Ik heb het gereedschap.
Teal'c, vertel Solen hoe we de Goa'ulds moeten bestrijden.
Met welke wapens ze verslagen zijn.
Alles wat u als rechterhand van Apophis hebt opgestoken.
Het is een eer om uw kennis te mogen ontvangen.
Misschien kan Tomin beter terugkomen.
Hij is niet beschikbaar. Solen zal het leren.
Tomin kent de materie. - Hij heeft ons alles verteld.
Praat met Solen. - Als Teal'c al een band heeft met...
Tomin kan hier niet zijn. Hij heeft het Averium gedaan.
Alstublieft, Teal'c.
Ik wil Tomin zien.
Wat doe je daar? Kom hier.
Kolonel O'Neill, ik heb 15 vellen papier nodig van 48 bij 23 centimeter.
Waarom vraag je dat dan niet gewoon?
Een ogenblikje.
Het spijt me verschrikkelijk, Merrin.
Fantastisch.
Ik kan de kern niet driedimensionaal tekenen,
dus heb ik hem in lagen afgebeeld.
Met extra materiaal krijg ik 't wel af. - Dwarsprofielen. Natuurlijk.
De computer kan 3D-modellen van de reactorkern maken.
Hou toch even op.
Jullie allebei.
Jullie zijn al 24 uur bezig. Tijd om te rusten.
Urrone-kinderen hebben maar weinig slaap nodig.
Nu ben ik pas echt jaloers.
Carter, jij hebt slaap nodig.
Als je niet wilt slapen, maak je maar pret.
Nee, ik heb 15 vellen papier van 43 bij 28 centimeter nodig.
Vijftien?
Kolonel O'Neill?
Ik wil ook nog een paar potloden.
Herken je me niet?
Ik ben het. Teal'c.
Wat is een Averium?
Bij deze ceremonie worden de naniten verwijderd.
Bij elke volwassene en elk kind wordt een nanite geïnjecteerd.
Die nestelt zich in het zenuwstelsel bij de andere naniten.
Hij heeft je dus letterlijk z'n kennis gegeven?
Het was een mooie ceremonie.
We moeten verder met ons werk.
Wat gebeurt er met Tomin?
Hij blijft bij de andere ex-Urrone. - Is dat alles?
Speelt u niet met hem? - Wat is spelen?
Hem nieuwe dingen leren. - Dat lukt niet.
Ooit geprobeerd? - Nieuwe naniten werken niet.
De hersenen stoten ze af.
Hebt u het ooit geprobeerd zonder naniten?
Wat bedoelt u?
Maak u niet druk. Deze kinderen hebben 't goed.
Dit is je zoon.
Mijn zoon zit nu hier.
Volgens Kalan mankeert Tomin niets,
maar hij was duidelijk zichzelf niet.
Als naniten het leerproces regelen
en de hersenen opbouwen...
... dan kan het dat de kinderen zonder hen baby's worden.
Wat maakt het uit als ze ze opsluiten?
Dus zodra Merrin terugkeert, worden haar naniten verwijderd?
Misschien moet ze niet terug.
Generaal, als ze teruggaat worden haar hersenen leeggezogen.
Is er iemand die het netter kan zeggen?
Ik ben het met u eens.
We kunnen Merrin niet hier houden. - Waarom niet?
We zouden haar redden.
We kunnen ze vragen om Merrins naniten te laten zitten.
Ik denk niet dat de Orbaniërs die vraag begrijpen.
Ze zien er geen kwaad in. - Dan moeten we 't ze maar uitleggen.
Ga terug naar Orban.
Voordat we 'n incident ontketenen, wil ik het diplomatiek zien op te lossen.
Hoe kunt u zoiets eisen? - Niemand eist iets.
Het Averium is slecht voor Merrin.
Het dient haar en haar volk.
Wij geloven niet in iets wat een kind beschadigt.
We doen onze kinderen niks. Kijk hoe goed we voor Tomin zorgen.
We moeten alternatieven zoeken.
Die zijn er niet. Merrin moet 't Averium doen.
Breng haar terug.
Het Averium is een eer. - Volgens de volwassenen, ja.
Maar als ze die naniten eruit halen...
... halen ze ook je persoonlijkheid weg.
Dan heeft m'n volk mijn kennis. - Maar jij niet.
Waarom maak je je zo druk?
We denken dat je niet weet wat je opgeeft met 't Averium.
Het is 'n eer om verkozen te worden. - Wil je dat niet meer zeggen?
Kolonel, komt u even.
Kalan heeft geweigerd. Daniël probeert hem te bewerken.
Dat geeft ons de tijd om het haar uit te leggen.
Ze wil geen amnestie.
Het is duidelijk dat ze gehersenspoeld is.
We kunnen haar niet zomaar terugsturen.
Denk je dat Dr. Jackson gevaar loopt op Orban?
Ze zullen 'm niets doen.
Ik kijk het 48 uur aan.
Merrin, je blijft nog een tijdje bij ons.
Breng me terug naar Orban.
We willen je helpen.
Ik heb geen hulp nodig.
Dit kunt u niet maken.
Als ze niet terugkomt, ga ik haar halen.
Als u de code niet intoetst, sluiten ze de iris. Dat wordt uw dood.
Wat is de iris?
Ik leg het alleen aan u uit.
Als u het niet wilt uitleggen, toets dan de code in.
Jullie zoeken kennis, maar omdat jullie iets niet bevalt, moeten wij veranderen.
U moet het niet voor mij doen.
Kan uw volk niet op een betere manier onderwezen worden?
Die bestaat niet. - U hebt uw zoon verloren.
Ik was dolblij dat Tomin gekozen werd tot Urrone.
Zelfs voor z'n geboorte wist ik dat ie een bijdrage zou leveren.
U hebt er nooit anders over gedacht? - Nee, en Tomin ook niet.
En als Merrin dat wel doet?
Merrin is een van de weinige Urrone.
Alleen zij heeft de naqahdah-technologie bestudeerd.
Als ze haar Averium niet doet,
is er pas over 12 jaar een andere Urrone zover.
Dat wist ik niet.
Merrin beseft dat wel.
Ze weet dat het haar taak is.
U hebt het mis als u denkt dat u haar op andere gedachten kunt brengen.
Kom op. Waarom doet je het nou niet?
Ze wilde u persé spreken, majoor. - Oké, bedankt.
Majoor Carter, u moet me helpen.
Laat generaal Hammond me terugsturen naar Orban.
Ik dacht dat een wetenschapper me zou begrijpen.
Merrin, je bent pas 11.
De leukste dingen beleefde ik pas na m'n vijftiende.
Wat voor dingen? - Gewoon...
Dingen.
Als het zou kunnen,
zou ik u een van m'n naniten geven.
Dan zou u inzien dat het Oké is.
Ik denk niet dat dat veel verschil zou uitmaken.
Bent u klaar?
Bijna.
Ik heb geprobeerd de computersimulatie aan te passen.
Maar de stroom wordt voor de kern omgeleid.
Ik denk dat de afscherming de energie omleidt.
Majoor Carter. - Tenzij...
... het trinium de stroom opslaat.
Klopt. Het enige... - Laat mij even.
Door de polen om te draaien.
Dat is het. Hij doet het.
Waarom mocht ik de oplossing niet geven?
Wat was daar nou leuk aan geweest?
Leuk?
Iets zelf oplossen waar je al een hele tijd mee worstelt.
Dat is leuker dan wanneer iemand het voorzegt.
Maar niet erg efficiënt.
Binnen.
Wilde u me spreken? - Kalan komt Merrin ophalen.
Ik heb hem toestemming gegeven.
Ik vind het ook niks, maar je weet niet wat het betekent voor Orban.
Wat betekent het voor Merrin?
Dr. Jackson beseft hoe belangrijk ze voor haar volk is.
Om als 'n plant verder te leven?
Kolonel. - Probeer het te begrijpen.
Geen sprake van.
Jullie behandelen je kinderen zo dat je ze niet verdient.
Kolonel O'Neill. - Wilt u me excuseren?
Oké, kan ie?
Het is ons gelukt.
Ik noteer deze waarden even.
Wat was dat? - De reactor deed het.
Alles is in orde. Het was de reactor maar.
Het was een stroomstoot. De basis is niet in gevaar.
Ik red het verder wel.
Brengt u me naar de oppervlakte?
Je kwam hier toch om iets te leren?
Ik wil je iets laten zien, maar daarvoor moeten we de basis af.
Daar hebt u geen toestemming voor.
Of wel?
Als u de volgende keer een reactor aanzet,
wilt u me dat dan laten weten? - Begrepen.
Mooi zo.
Stuur Merrin naar m'n kantoor. - O'Neill heeft haar al opgehaald.
Bedankt, majoor.
Hammond hier. Als O'Neill probeert te vertrekken, moet je...
Hoe lang geleden?
Oké.
Is dit een school? - Een gedeelte ervan.
Dit is de speelplaats.
Waar dient die voor?
Kijk maar.
Kolonel Jack, wat doet u hier? - Ik spijbel.
Dit is m'n vriendin Merrin.
Leiden jullie haar even rond?
De kinderen vroegen al wanneer u weer eens langskwam.
Hoe doet Cassandra het op school? - Prima. Ze vindt 't leuk.
Hebt u vanmiddag plaats voor een extra leerling?
Ze is hier op bezoek.
Ze komt van buiten de stad.
We hebben handenarbeid na de pauze. - Prima.
Jullie moeten iets tekenen waar je van houdt.
Dat mag een persoon of een ding zijn.
Gebruik je fantasie.
Ik lijk dik. - Kolonel O'Neill?
Met dit penseel kan ik de kabels niet tekenen.
We proberen het nog eens.
Iets waar je van houdt.
Iets wat geen machine is, Oké?
Herinner je je die plant van majoor Carter?
Schilder die eens.
Groter.
Groot.
Er is geen paars.
Gebruik rood.
Als ik nog een bekertje had,
kon ik mengen. - Maak 'm rood.
Maar die bloemen waren paars.
Zo kan ik ze niet precies natekenen.
Merrin, luister.
Het hoeft niet zo precies.
Schilder een bloem voor me.
Wat voor bloem dan ook.
Gebruik deze maar en schilder maar een hele tuin.
Maar...
Schilderen.
Heel mooi.
Wie is dat? - Dat moet majoor Carter voorstellen.
Maar natuurlijk.
Is het zo goed?
Het is meer dan goed.
Bedankt dat u me dit geleerd hebt.
Geen dank.
Je hoeft het alleen maar te vragen. Ik vind wel een manier.
Ik doe het voor m'n volk. Ze hebben m'n kennis nodig.
U hebt het beloofd.
Helaas heeft de test ons naqahdah verbruikt, maar we vinden wel meer.
We hebben nu een prototype.
Ik zoek geen problemen. - Kolonel O'Neill?
Ik heb iets voor je.
Wat prachtig. Bedankt.
Bent u boos dat ik niet blijf? - Nee.
Begrijpt u het dan?
Breng Merrin naar de poort. Ik kom zo.
Ik kan je zo voor de krijgsraad slepen.
Generaal,
ik heb haar vandaag laten zien wat het is om kind te zijn.
Als u me wilt straffen,
ga vooral uw gang.
Namens de inwoners van Orban
wil ik u bedanken voor deze ervaring.
Ik heb veel geleerd. - Wij ook.
We kregen net een boodschap van Orban. Kalan vraagt naar jullie.
Is er iets? - Dat zie je daar wel.
Bedankt voor jullie komst.
Wat is er aan de hand? - Niets. Kom mee.
Kom.
Kijk.
Is het niet geweldig?
Dit is m'n zoon Tomin. Ik onderwijs hem.
Alle ex-Urrone leren nu
op de zogenaamde 'ouderwetse manier'.
Hij zal weten wat u voor Orban gedaan hebt.
Ik heb een tekening voor u gemaakt.
Om mijn dankbaarheid te tonen.
Is dat... - Dat ben ik.
Wanneer is dit begonnen? - Gisteravond, na Merrins Averium.
Ze moet geweten hebben dat dit zou gebeuren.
Dit heeft ze geleerd.
We moeten elkaar maar weer opnieuw leren kennen.
Je hebt gelijk. Hoe haal ik het in m'n hoofd.
Heb je ooit een hond gezien?
Dat zijn m'n favoriete mensen.
Sommige hebben staarten, andere niet.
Er zijn veel paarse honden.